Τρίτη, 17 Ιανουαρίου 2017

Παλιές ονομαστικές γιορτές στην Αθήνα



Αη Αντωνιού Αη Θανάση απανωτές γιορτές μπαμπά και γυιού στην αυλή των θαυμάτων του Βούθουλα.
Μεσοτοιχία με τον αρχαίο δάσκαλο που μας παραχωρούσε
τον χώρο του για δίτερμα με το τόπι.
Τα νοικιάρικα δωμάτια (καμαρούλες) της αυλής έβαζαν τα καλά τους για να υποδεχτούν τους επισκέπτες που θα ερχόντουσαν για τις ονομαστικές εορτές.
Του Αη Θανάση φυσικά που είχε και το πρόσταγμα καθ΄ότι πατέρας.
"Περάστε....καθείστε όπου βρείτε ...."
Είχε τον λόγο της η μάνα μόλις γέμιζε η δική μας κάμαρα περνούσαν οι επισκέπτες
στις υπόλοιπες.
Μα γνωστοί ήταν όλοι γειτόνοι και συγγενείς...τόσες φορές πηγαινοερχόντουσαν...
Στης σπιτονοικοκυράς γινότανε το τσιμπούσι λόγω ευρυχωρίας και κουζίνας
κανονικής παρακαλώ.
Οι γειτόνοι έφερναν και τις καρέκλες τους και με τρόπο και την κατσαρόλα τους
όλα συνεννοημένα...
"Να σας τρατάρουμε ένα γλυκάκι...."
Μπακλαβάς φυσικά και ένα λικεράκι βύσινο handemade  από την μάνα την χρυσοχέρα που παντρεύτηκε στα 17 της...τέλος πάντων άλλη κουβέντα.
Οι κοντινοί μουσαφιρέοι ήταν μιλημένοι και παρέμεναν για το τραπέζι...
Οι υπόλοιποι αναχωρούσαν παίρνοντας και τα πεσκέσια που είχαν αφήσει δίπλα στην πόρτα για τις επόμενες επισκέψεις.
" Άντε εβίβα...να πεθάνει το άδικο..."
Ήταν το σύνθημα του γεροντότερου και η ρετσίνα από την νταμιτζάνα άρχισε
να ρέει στα ποτήρια.
"Φάτε και από το δικό μου ..." είπαμε ήταν διαφορετικά φαγητά από διαφορετικές
μαγείρισες.
"Τα κεφτεδάκια κυρά Μαρία δικά σου είναι ;"
"Ναι τα πήτυχα ;"
" Να μου φυλάξεις μερικά θέλω να στοκάρω το τζάμι ..."
Και δώστου γέλια....
Η ώρα του τραγουδιού ερχότανε και φυσικά πάντα με την άφιξη του κυρ Νίκου
και της κιθάρας του....
Έλεγε καναδυό και έφευγε για το μαγαζί στην Πλάκα που δούλευε...
Μιλάμε για γνωστό τραβαδούρο που άφησε την σφραγίδα του για πάντα !
Το γλέντι τελείωνε αργά και το πρωϊ τα ξυπνητήρια θα έβαζαν κάθε κατεργάρη
στον πάγκο του!

Πίσω στα παλιά

Χρόνια Πολλά στους εορτάζοντες !





Σκαλίζοντας το παρελθόν



Ο Γ.Καιροφύλας δημοσιογράφος και Αθηναιογράφος, έχει γράψει πολλά βιβλία για 
την παλιά Αθήνα.
 Πάτησε πάνω στα χνάρια των παλιών Αθηναίων, από τα χρόνια 
του Όθωνα,
 την Μπελ επόκ μέχρι την κατοχή και τα μεταπολεμικά χρόνια.

Το βιβλίο του << Αναμνήσεις ενός Αθηναίου>> διηγείται μέσα από σύντομα και
 ευκολοδιάβαστα 
κεφάλαια τις διάφορες εκφάνσεις της ζωής του Αθηναίου, όπως τις έζησε ο ίδιος
 από τα παιδικά 
του χρόνια και στις υπόλοιπες φάσεις της ζωής του. Το ότι δούλευε στις διάφορες 
εφημερίδες 
τον βοήθησε πολύ στο έργο του, μιας που είχε κρατήσει στοιχεία από τα θέματα που
 έγραφε 
στις στήλες του.
Διάβαζα λαίμαργα τη μια σελίδα μετά την άλλη προσπαθώντας να ικανοποιήσω την πείνα μου 
για τα πεπραγμένα των περασμένων χρόνων. Για τη ζωή των συμπολιτών μου του πρόσφατου
 παρελθόντος. Ανοίχθηκε μπροστά μου, ένας κόσμος που δεν είχα ξαναπατήσει στο χωμάτινο
 δρόμο του. Βρέθηκα σε παλιές γειτονιές, διασκέδασα σε παλιές ταβέρνες, έκατσα
 σε καμαρούλες 
δίχως ηλεκτρικό και θέρμανση παραμόνο με τη συντροφιά από το τρεμάμενο φως μια μικρής 
λάμπας πετρελαίου και ζεστάθηκα από τη σιγανή φλόγα ενός μαγκαλιού στη μέση του
 δωματίου.
 Είδα αυλές που σιγά σιγά γκρεμίστηκαν και τη θέση τους πήραν με την διαδικασία 
της αντιπαροχής ακαλαίσθητες πολυκατοικίες. Οι κληματαριές ξεράθηκαν, όπως  και τα 
γεράνια στους τενεκέδες από τυρί. Οι μυρωδιές του γιασεμιού μου γαργαλάνε τη μύτη, 
λες και βρίσκομαι και εγώ σε ένα από αυτά τα αναψυκτήρια που τραγούδαγαν οι τότε 
μεγάλοι σταρ.

Δεν ξέρω ποιο από όλα τα γεγονότα που έγιναν την περασμένη χρονιά πυροδότησε 
την επιθυμία μου να ανακαλύψω, να σκαλίσω το παρελθόν. Το σίγουρο είναι πως περισσότερο 
από κάθε άλλη φορά θέλω να μάθω, πως ήταν η ζωή τις δεκαετίες του '50-'60-'70. 
Τα χρόνια εκείνα μετά τους πολέμους, την κατοχή και όλα αυτά τα δυσάρεστα γεγονότα
 που συνέβησαν, όχι πολύ μακριά από σήμερα. Διαβάζοντας τις σελίδες του βιβλίου αυτού
νιώθω ότι βρέθηκα ένα βήμα πιο κοντά σε όλα αυτά που αναζητούσα.
Προτείνω την ανάγνωση του βιβλίου σε όσους αγαπούν την παλιά Αθήνα, σε όσους βλέπουν
 τα λίγα κτίρια του ιστορικού κέντρου, που σώζονται από τότε, και αισθάνονται την ανάγκη
 να μάθουν την ιστορία τους.

Η ιστορία! Τι όμορφο, να γνωρίζεις την ιστορία σου, να τη διαβάζεις μέσα από τις σελίδες
 των βιβλίων, αλλά και να την ακούς μέσα από τα στόματα των ανθρώπων που έζησαν τότε.
 Όχι από τους μεγάλους πρωταγωνιστές, αλλά από τους απλούς ανθρώπους. Πάντα μου 
άρεσε να μαθαίνω τις ιστορίες των ανθρώπων, τους ρωτώ και έχω στραμμένη όλη μου 
την προσοχή στο πώς θα μου περιγράψουν την αλήθεια τους, ποιες λέξεις θα χρησιμοποιήσουν,
 τι συναισθήματα θα μου μεταδώσουν. Αγαπώ να ακούω τους ανθρώπους που 
κουβαλάνε ιστορίες...

Υ.Γ1: Ειδική μνεία και ευχαριστίες θα ήθελα να κάνω στο μπλοκ <<Πίσω στα παλιά>>
 και στον άνθρωπο που βρίσκεται πίσω από αυτό, καθώς αφενός με καθοδήγησε, 
δίνοντας μου οδηγίες και κάποιες πολύ όμορφες εικόνες από τη ζωή του, πολύ απλόχερα. 
Αφετέρου γιατί έγινα αναγνώστρια του μπλοκ του και καθημερινά διαβάζω άρθρα από
 την Παλιά Αθήνα και είναι σαν να βρίσκομαι σε κάποιο κάφενειο και να διαβάζω τα νέα 
της εποχής από κάποια εφημερίδα.

Υ.Γ 2: Τη σημερινή ανάρτηση τη γράφω μετά από παρότρυνση της αγαπητής  μπλόγκερ 
Μαρίας από το <> που ήθελε πολύ να μάθει τις εντυπώσεις μου 
για αυτό το όμορφο βιβλίο και την ευχαριστώ πολύ για την ιδέα.

Φιλιά πολλά σε όλους!

Η αξεπέραστη μαγεία του Δημήτρη Χορν μέσα στο χρόνο


Παρόλο που έχουν περάσει σχεδόν δυο δεκαετίες, η λάμψη, το ταλέντο και η γοητεία του Δημήτρη Χορν απαραμένουν αναλλοίωτες.
i-akseperasti-mageia-tou-dimitri-xorn-mesa-sto-xrono
«Μη φοβάσαι το τρακ. Πηγαίνει πάντα εκεί, όπου υπάρχει ταλέντο»
Σχεδόν είκοσι χρόνια έχουν περάσει από το θάνατό του και ο Δημήτρης Χορν θεωρείται ο πιο γοητευτικός χαρισματικός
Έλληνας ηθοποιός. Η αξεπέραστη χάρη, το χιούμορ και η λάμψη του έχουν στοιχειώσει τις οθόνες. Καθηλωτικά γοητευτικός και ταλαντούχος, ο Χορν μάγευε όσο κανένας άλλος πρωταγωνιστής τις γυναίκες. Ο Χορν βγήκε στη σκηνή βρέφος, μόλις επτά μηνών στην αγκαλιά της μεγάλης ηθοποιού και νονάς του Κυβέλης. Μαζί της εμφανίστηκε άλλες δυο φορές στη σκηνή, σε ηλικία δυο ετών και αργότερα έφηβος πιά στη Νόρα του Ίψεν.
Γεννημένος το 1921 ο Χορν ήταν γιός του αξιωματικού του Βασιλικού Ναυτικού και θεατρικού συγγραφέα Παντελή Χορν και της Ευτέρπης Αποστολίδου. Αδελφός του ήταν ο δημοσιογράφος και εκδότης Γιάννης Χορν. Ο Χορν αποφάσισε πολύ νωρίς για τον επαγγελματικό του προσανατολισμό και φοίτησε στη Δραματική Σχολή του Εθνικού Θεάτρου, κοντά σε μεγάλους δασκάλους όπως οι Ροντήρης, ο Βεάκης και ο Μουζενίδης.
Παρόλο που η καριέρα του στο θέατρο είναι μεγάλη και σημαντική αυτό που τον έκανε ευρέως γνωστό και στους επόμενους ήταν οι μόλις δέκα ταινίες στις οποίες πρωταγωνίστησε, βάζοντας τη ανεξίτηλη σφραγίδα του στους ρόλους που υποδύθηκε όπως ), «Κάλπικη λίρα».  «Μια ζωή την έχουμε», «Κυριακάτικο ξύπνημα», «Αλίμονο στους νέους». Όμως στο θέατρο θριάμβευσε πολλές φορές με τη συγκλονιστική του ερμηνεία σε πολλούς ρόλους όπως στον Ερρίκο Δ’, Ριχάρδο Γ’, Σλουθ, Δον Ζουάν και στον Αρχιμάστορα Σόλνες του Ίψεν, την τελευταία του εμφάνιση στο θέατρο.
Και η φωνή του έμεινε για πάντα χαραγμένη στη συλλογική μνήμη αλλά και στις στροφές των πικ απ στην φράση «ηθοποιός σημαίνει φως» από την ερμηνεία του, το 1952 στην οδό Ονείρων.

Από την Εντίθ Πιαφ στην Έλλη Λαμπέτη
Ο Δημήτρης Χορν παντρεύτηκε μέσα στην Κατοχή την πρώτη του γυναίκα, Ρίτα Φιλίππου. Τέσσερα χρόνια αργότερα, γνωρίζει την Εντίθ Πιαφ, η οποία ήρθε στην Αθήνα για δύο εμφανίσεις στο «Κοτοπούλη». Ο 25χρονος ηθοποιός τη γοητεύει και η Πιαφ τον ερωτεύεται τρελά. Η επιστολή, η οποία πουλήθηκε σε δημοπρασία στην Αθήνα το 2008 έγραφε: «θα σε περιμένω όσο καιρό χρειαστεί ... σ’ αγαπώ όσο δεν αγάπησα ποτέ κανέναν. Τάκη, μη μου πληγώσεις την καρδιά!»
Από το 1952 αρχίζει να συνεργάζεται με την Έλλη Λαμπέτη με την οποία έζησαν έναν μεγάλο έρωτα που απασχόλησε σε όλη τη διάρκειά του, στα επτά χρόνια που κράτησε το κοινό και τον τύπο της εποχής. Η σχέση του ήταν ταραχώδης, με απίστευτες σκηνές ζήλιας από τη μεριά της Λαμπέτη και η φλόγα του έρωτά τους δε μπόρεσε να κρατηθεί ζωντανή. Ο Χορν έλεγε αργότερα ότι «δεν ήταν η γυναίκα της ζωής μου ...». Η επαγγελματική συνεργασία του με την Λαμπέτη περιελάμβανε  τη δημιουργία δικού τους θιάσου αλλά και την κοινή τους εμφάνιση σε ταινίες που άφησαν εποχή. Κυριακάτικο ξύπνημα του Μιχάλη Κακογιάννη το 1954, την Κάλπικη λίρα του Γιώργου Τζαβέλλα το 1955 «και το Το κορίτσι με τα μαύρα και πάλι του Μιχάλη Κακογιάννη το 1956.
Η σχέση τους ήταν σχεδόν μυθική, η εμφάνιση ενός ερωτευμένου ζευγαριού στη σκηνή λειτπυργούσε σαν μαγνήτης στους Αθηναίους. Σε όσους έλεγαν ότι η Λαμπέτη ήταν ο μεγάλος έρωτας της ζωής του τα επόμενα χρόνια ο Χορν το διέψευδε. Δέκα χρόνια αργότερα παντρεύτηκε με την Άννα Γουλανδρή, με την οποία γνωρίζονταν από πολλά χρόνια. Πνευματικό τους παιδί είναι το Ίδρυμα Γουλανδρή-Χορν για τη μελέτη του ελληνικού πολιτισμού.
Μια ζωή την έχουμε
Μια ζωή την έχουμε
Ο Χορν από πολύ νωρίς στην καριέρα του, και συγκεκριμένα το 1944, συγκρότησε δικό του θίασο (από κοινού με τη Μαίρη Αρώνη) και λίγο αργότερα συνέπραξε με τη Βάσω Μανωλίδου. Το 1945 συνεργάστηκε με τον θίασο της Μελίνας Μερκούρη και κατόπιν επιστρέφει στην αγκαλιά του Βασιλικού Θεάτρου, όπου θα παραμείνει μέχρι το 1950. Τα επόμενα δύο χρόνια, ο Χορν θα ταξιδέψει στην Αμερική και την Αγγλία για να δει παραστάσεις στο εξωτερικό και να εμβαθύνει στην τέχνη του και το 1953 επιστρέφει στην Ελλάδα, έτοιμος να μαγέψει τα πλήθη.
Με την Κατίνα Παξινού
Με την Κατίνα Παξινού
Από τις πιο δημοφιλείς στιγμές της καριέρας του ήταν η ραδιοφωνική εκπομπή του με τίτλο «Ο Ταχυδρόμος Έφτασε». Με μια σουρεαλιστική ειρωνεία στη φωνή του, διάβαζε φανταστικά γράμματα ακροατών, σε κείμενα του Κώστα Πρετεντέρη, ενώ συμμετείχε και σε πολλά ραδιοφωνικά θεατρικά έργα.
Με τον Οδυσσέα Ελύτη
Με τον Οδυσσέα Ελύτη
Τα τελευταία χρόνια της ζωής του ήταν χτυπημένος από τη νόσο Αλτσχάιμερ. Ο Δημήτρης Χορν άφησε την τελευταία του πνοή στις 16 Ιανουαρίου 1998 έπειτα από πολύμηνη και
άνιση μάχη με τον καρκίνο. Μετά τον θάνατό του, καθιερώθηκε στη μνήμη του το Βραβείο Χορν για τον καλύτερο πρωτοεμφανιζόμενο άντρα ηθοποιό.
Ο Χορν υπήρξε ένας μύθος και ηθοποιός-ορόσημο μιας ολόκληρης γενιάς. Άνθρωπος χαρισματικός και πληθωρικός με μύθο μεγαλύτερο από τα υποκριτικά του χαρίσματα ο Χορν ήταν ένας μποέμ, καλαίσθητος και αριστοκρατικός άνθρωπος με φινέτσα και χάρη ευρωπαϊκή, μια μοναδική, αξεπέραστη και ανεπανάληπτη περίπτωση στην ελληνική σκηνή της τέχνης.



Χρόνια Πολλά στον Αντώνη !

Άγιος Αντώνιος ο Μέγας 




Ονομαστός χριστιανός ασκητής της Αιγύπτου και θεμελιωτής του μοναχικού βίου στην Ανατολή. Η μνήμη του εορτάζεται στις 17 Ιανουαρίου.
Ο Αντώνιος γεννήθηκε γύρω στο 250 στην πόλη Κομά της Άνω Αιγύπτου, από γονείς εύπορους και ευλαβείς. Έζησε στα χρόνια ρωμαίων αυτοκρατόρων, όπως ο Διοκλητιανός (284-305), ο Μαξιμιανός (285-305) και ο Μέγας Κωνσταντίνος. Από την παιδική του ηλικία ήταν ολιγαρκής και αυτάρκης κι έδειξε ενδιαφέρον για τη λατρευτική ζωή της εκκλησίας.
Σε ηλικία 20 ετών έχασε και τους δύο γονείς του. Έξι μήνες αργότερα μοίρασε τα υπάρχοντά του στους φτωχούς, υπακούοντας στην ευαγγελική περικοπή του πλούσιου νεανίσκου, και αποσύρθηκε σε σπήλαιο της ερήμου, όπου έζησε ασκητικό βίο για 25 συναπτά έτη. Η φήμη του διαδόθηκε σύντομα στις τοπικές εκκλησίες, πολλοί δε χριστιανοί κατέφευγαν στην ίδια περιοχή για να ασκητεύσουν και να ακούσουν τη διδασκαλία του.
Το έτος 311, κατά το διωγμό του αυτοκράτορα Μαξιμίνου (307-313), κατήλθε στην Αλεξάνδρεια, για να ενθαρρύνει και να βοηθήσει τους πιστούς της τοπικής εκκλησίας. Όταν έπαυσε ο διωγμός, ο Αντώνιος επανήλθε στην έρημο. Αισθανόταν, όμως, ενοχλημένος από την παρουσία πολλών πιστών που πήγαιναν να τον συναντήσουν κι έτσι αναζήτησε ένα νέο καταφύγιο στο όρος Κολξίμ της Ερυθράς Θάλασσας. Κι εκεί, όμως, προσέρχονταν πολλοί χριστιανοί για να λάβουν την ευλογία του και να θεραπευτούν. Η φήμη του έφθασε μέχρι και τα υψηλά κλιμάκια της αυτοκρατορίας. Ο Μέγας Κωνσταντίνος και γιοι του, Κωνστάντιος και Κώνστας, είχαν τακτική αλληλογραφία μαζί του και τον συμβουλεύονταν για διάφορα θέματα.
Κατά τη διάρκεια του ασκητικού βίου του δεν άλλαξε ποτέ ένδυμα, ούτε έπλυνε το σώμα ή τα πόδια του με νερό. Δίδασκε τους μαθητές του να μη θεωρούν τίποτε ανώτερο από την αγάπη του Χριστού και να μη νομίζουν ότι επειδή απέχουν από τα κοσμικά αγαθά, στερούνται κάτι αξιόλογο. Το να αφήνει κανείς τα επίγεια αγαθά, έλεγε, είναι σαν να καταφρονεί μία δραχμή από χαλκό, για να κερδίσει εκατό χρυσές. Τόνιζε ότι δεν πρέπει να λησμονούμε ότι ο ανθρώπινος βίος είναι πρόσκαιρος συγκρινόμενος προς την αιώνια ζωή και ότι δεν πρέπει να κοπιάζουμε για την απόκτηση πρόσκαιρων αγαθών, τα οποία δεν μπορούμε να πάρουμε μαζί μας, αλλά για την απόκτηση αιώνιων αγαθών, δηλαδή της φρόνησης, της δικαιοσύνης, της σωφροσύνης, της ανδρείας, της συνέσεως και της αγάπης.
Ο  Άγιος Αντώνιος, ο επονομασθείς από την εκκλησία Μέγας, κοιμήθηκε το 356 σε ηλικία 105 ετών, έχοντας απόλυτη σωματική και πνευματική υγεία. Λίγο πριν από την αποδημία του χάρισε στους δύο πιο διαπρεπείς μαθητές του, τον Σεραπίωνα και τον Μέγα Αθανάσιο, τα μοναδικά του περιουσιακά στοιχεία, ένα χιτώνιο και δύο μηλωτές (προβιές). Σύμφωνα με την επιθυμία του, ο τόπος της ταφής του παρέμεινε μυστικός. Αργότερα, τα λείψανά του μεταφέρθηκε στην εκκλησία του Αγίου Ιωάννου του Προδρόμου στην Αλεξάνδρεια επί Ιουστινιανού (561) και από εκεί το 635 στην Κωνσταντινούπολη. Τον 11ο αιώνα τα παρέλαβε ένα γάλλος ευγενής, ονόματι Ζοσλέν, ο οποίος τα εναπόθεσε στο Αββαείο του Αγίου Αντωνίου, στην ομώνυμη πόλη της Ν.Α. Γαλλίας (Saint-Antoine-l'Abbaye), όπου βρίσκονται σήμερα.

Απολυτίκιο

Τον ζηλωτήν Ηλίαν τοις τρόποις μιμούμενος,
τω Βαπτιστή ευθείαις ταις τρίβοις επόμενος,
Πάτερ Αντώνιε, της ερήμου γέγονας οικιστής,
και την οικουμένην εστήριξας ευχαίς σου.
Διό πρέσβευε Χριστώ τω Θεώ,
σωθήναι τας ψυχάς ημών.

Λαογραφία

  • Στη λαϊκή παράδοση υπάρχει η δοξασία ότι ο Άγιος Αντώνιος τιμωρεί όσους εργάζονται την ημέρα της μνήμης του.
  • Οι κάτοικοι της Βέροιας τιμούν τον άγιο ως ιατρό των ψυχοπαθών, των «δαιμονισμένων», οι οποίοι πρέπει να έχουν νηστέψει επί σαράντα ημέρες και να έχουν προσδεθεί, αφιερωματικά και τελετουργικά, στο ναό του αγίου.
  • Η εορτή του Αγίου Αντωνίου θεωρείται το κέντρο του χειμώνα, άρα είναι και ημέρα βαρυχειμωνιάς. Λόγω της κακοκαιρίας που συνήθως επικρατεί κατά την ημέρα αυτή και του ψύχους, υπάρχει η κατάρα: «Κακή ριπή τ' αγι-Αντωνιού να σε βρει».
  • Είναι όμως και ορόσημο για το επερχόμενο καρναβάλι, γι' αυτό και η προτροπή του λαού: «Απ' τ' αγι-Αντωνιού και πέρα / δώσ' του φουστανιού σ' αέρα».
  • Στη Δυτική παράδοση, ο Άγιος Αντώνιος είναι προστάτης των πασχόντων από δερματοπάθειες, των νεκροθαφτών, των καλαθοπλεκτών και των ψηκτροποιών.
  • https://www.sansimera.gr

Κουρείο Κολλάρου: Οι παραδοσιακοί μπαρμπέρηδες των Αθηνών



Σήμερα θα επισκεφθούμε στην οδό Απόλλωνος 12, κοντά στο παλιό Υπουργείο Παιδείας, το κουρείο όπου ο Γιώργος Κολλάρος και ο Γιώργος Παναγιωταράς συνεχίζουν απτόητοι μια παράδοση που φθάνει μέχρι τα χρόνια του Όθωνα. Δεν είναι οι μόνοι παραδοσιακοί μπαρμπέρηδες στην Αθήνα, αλλά έχουν μείνει τόσοι λίγοι που μετρώνται πλέον στα δάχτυλα του ενός χεριού: Ο Χρήστος ο Παυλάτος στην Ρόμβης, ο Γιώργος ο Γαλίτης στην οδό Αναργύρων στου Ψυρρή και ο κύκλος κλείνει με τον «Πρύτανι», 90χρονο πλέον, Πέτρο Φούκη στην Ευπόλιδος.

Όλοι τους έχουν κοινά χαρακτηριστικά. Ξεκίνησαν 12χρονα, αμούστακα αγόρια στην 1η βαθμίδα της μπαρμπέρικης συντεχνίας με τον τίτλο «παραγιός» ή «τσιράκι», από την τουρκική λέξη cirak. Συνέχισαν στην 2η βαθμίδα σαν «κάλφας». Κάτω από το άγρυπνο βλέμμα του Μάστορα έπρεπε, όταν δεν σκούπιζαν το μαγαζί ή δεν ξεσκόνιζαν το σακάκι του πελάτη, να παρατηρούν τις κινήσεις του μεγάλου δάσκαλου για να μάθουν την δύσκολη τέχνη του κουρέα. Κοπή μαλλιών απλή και καρέ, καθάρισμα αυχένος, ξύρισμα απλό και κόντρα και το πιο δύσκολο, το «σβήσιμο» με ψαλιδάκι… Και όταν το Αθηναϊκό μειράκιο γινόταν φέρελπις νέος, όταν ο Μάστορας έκρινε ότι ο κάλφας έγινε τόσο καλός επαγγελματίας που θα τιμούσε όλο το σινάφι, τότε τον έδιωχνε να πάει να βρει όσο πιο μακρύτερα γινόταν δουλειά σαν Μάστορας πια κι αυτός, γιατί βέβαια κανένας δικός του πελάτης δεν θα εμπιστευόταν το κούρεμα και το ξύρισμά του σε έναν πρώην κάλφα που γνώριζε από μικρό παιδί! Αμείλικτοι κανόνες και σιδερένια πειθαρχία που έβγαζαν επαγγελματίες από άλλο πλανήτη σε σχέση με σήμερα.

Τα λαϊκά κουρεία της Παλιάς Αθήνας, στο τέρμα Αιόλου

Προτού μπούμε στο μπαρμπέρικο της Απόλλωνος για «επιτόπια έρευνα» θα σας κατεβάσω στο τέρμα της Αιόλου, στα περίφημα «Σκαλάκια». Παρακαλώ κλείστε τα μάτια για να μεταφερθούμε νοερά στο σημείο όπου έδρασαν τα λαϊκά κουρεία της Παλιάς Αθήνας και να ξεκινήσουμε έτσι την αφήγησή μας από τη σωστή της αρχή. Βρισκόμαστε λοιπόν σε μια από τις «εισόδους» της Παλιάς ΑγοράςΤην ονόμαζαν «Σκαλάκια» από τις πέντε-δέκα μαρμάρινες σκάλες που έπρεπε ν’ανέβεις για να μπεις στο «Πάνω Παζάρι». Εδώ ήταν μαζεμένα τα λαϊκά κουρεία, όπου οι παλιοί Αθηναίοι ξυρίζονταν και κουρεύονταν για λίγες πενταροδεκάρες.

Τα «Σκαλάκια» ήταν θαύμα ακαταστασίας και ξυριστικής τέχνης, όπου «ο ανερχόμενος την μαρμαρίνην αυτήν κλίμακα διά να ξυρισθή δεν διέφερε και πολύ από τον μάρτυρα που ανεβαίνει το ικρίωμα», γι’ αυτό και το περιρρέον σατυρικό δίστιχο:

Μεγάλος καλλιτέχνης κι’ ας λεν πως πετσοκόβει,
μύτες, αυτιά και γένια σ’ ένα λεπτό τα... κόβει.  
Μια παλιά πολυθρόνα ή καρέκλα ή ακόμη και σκαμνί, κι ένας μικρός καθρέφτης ήταν όλος κι όλος ο εξοπλισμός του καταστήματος που βρισκόταν έξω στο «πεζοδρόμιο», διότι το κουρείο χωρούσε ίσα-ίσα τον ιδιοκτήτη του! Ο πελάτης κρατούσε κοντά στο πρόσωπό του το λεκανάκι, μέσα στο οποίο ο κουρέας έφτιαχνε τη σαπουνάδα. Παρά το συχνό ακόνισμα, το ξυράφι «προχωρούσε με μεγάλη δυσκολία». Ο κουρέας φορούσε συνήθως κόκκινη ποδιά και δεν ήταν λίγες οι φορές που «σταγόνες αίματος ανεφαίνοντο εις τας ωχράς παρειάς του ανθρώπου».

Οι πιο θαρραλέοι ζητούσαν και «κόντρα». Τότε ο κουρέας στήριζε το κεφάλι του πελάτη στο στήθος του και άρχιζε το πραγματικό γδάρσιμο, που πολλαπλασίαζε τα ελαφριά τραύματα του προσώπου! Αυτό βέβαια καθόλου δεν στενοχωρούσε κάποιους μάγκες, που γυρνούσαν με τα «νωπά τραύματα» σαν τάχατες από συμπλοκή, στη λοιπή παρέα, στην πλατεία Ηρώων του Ψυρρή.

Τα καλά κουρεία της Παλιάς Αθήνας

Αλλά ας δούμε τι γινόταν και στα καλά κουρεία που βρίσκονταν πιο πάνω, κοντά στο καφενείο «Η Ωραία Ελλάς», γωνία Ερμού και Αιόλου. Εδώ οι μπαρμπέρηδες είχαν ως «έμβλημά» τους μια νωπή πετσέτα, που κρεμόταν σαν σημαία στην άκρη ενός καλαμιού έξω από την πόρτα του μαγαζιού τους. Ειδοποιούσαν με αυτό τον τρόπο τους υποψήφιους πελάτες πως η πετσέτα απλώθηκε και στεγνώνει, περιμένοντας τον επόμενο πελάτη. Επομένως, καθαριότητα και υγιεινή ήταν εξασφαλισμένες! Βεβαίως, όταν τελείωνε το ξύρισμα, ξεχνούσαν για λίγο τα περί υγιεινής. Τόσο λίγο, μέχρι να προλάβουν να χύσουν με γρήγορες κινήσεις στο δρόμο τα βρόμικα νερά και τις σαπουνάδες… Μετά, όλα επανέρχονταν σε κανονική ροή!

Μιλώντας για «υγιεινή», ένας περιηγητής έγραψε το 1896 στις ταξιδιωτικές του σημειώσεις ότι είδε κουρείς, οι οποίοι για να κάνουν σαπουνάδα έφτυναν στα πρόσωπα των πελατών τους. Καταλαβαίνετε τι σάλος επακολούθησε!

Το τακτικό ξύρισμα ένδειξη… θηλυπρέπειας

Γενικά, όμως, θα πρέπει να υπογραμμίσουμε ότι οι τότε μπαρμπέρηδες φυτοζωούσαν. Γένια και μουστάκι θεωρούνταν εκείνες τις εποχές ιδιαίτερο σημάδι ανδρισμού, επομένως το ψαλίδισμά τους γινόταν αραιά και που. Όσοι τώρα δεν είχαν γένια, ξυρίζονταν κάθε 15 μέρες, αφού και το τακτικό ξύρισμα θεωρούνταν θηλυπρεπές! Έτσι, λοιπόν, η συμπαθής τάξη των κουρέων βελτίωνε το λιγοστό εισόδημά της εκτελώντας και χρέη οδοντοβγάλτη. Ακόμη, «έκοβε» και βεντούζες και φυσικά πουλούσε ζωντανές βδέλλες, αφού η αφαίμαξη συστηνόταν θερμά από τους κομπογιαννίτες σε πολλές περιπτώσεις... «νοσηλείας». Δεν ήταν σπάνια η εικόνα, στις προθήκες των κουρείων να επιδεικνύονται μέσα σε γυάλες βγαλμένα δόντια, ιδιαίτερα οι φρονιμίτες, σημάδι του «σταθερού χεριού» του οδοντοβγάλτη-μπαρμπέρη.

Νομίζω όμως ότι ήρθε η ώρα να μεταφερθούμε στο σήμερα και ν’ακούσουμε τι θα μας πει ο κύριος Κολλάρος...

Επίσκεψη-Ινκόγκνιτο… 

Είχα την πρόνοια να μη δηλώσω απ’την αρχή την ερευνητική μου ιδιότητα, ώστε ν’απολαύσω εκ του φυσικού την ατμόσφαιρα του μαγαζιού και την τέχνη των δυο μαστόρων του.

Σε μια από τις 60 χρόνων και πλέον «καρέκλες» του, καθόταν ένας κλασικός «φίφτυ-του» -όπως αποκαλούσαν οι πρόγονοί μας τους μεγαλύτερους σε ηλικία- παραδοσιακός ευπατρίδης, που είχε αφεθεί για ξύρισμα στα χέρια του κυρίου Παναγιωταρά. Τι ξύρισμα ήταν αυτό, Θεέ μου. Και να η κόντρα, και να η άλλη κόντρα και να τα χαϊδέματα του προσώπου με λοσιόν και κρέμα και δώσ’ του από την αρχή. Πάλι καλά που δεν του είπε στο τέλος το κλασσικό «και γαμπρός»!

Κάθισα στην «καρέκλα» του κου Κολλάρου. «Γάτα» ο δικός σου, κατάλαβε την ανυπομονησία μου και μου σφύριξε για εισαγωγή:

-Ο κύριος που μόλις βγήκε ήταν ο Άδωνις Κύρου της «Εστίας».

Εκάθησα λοιπόν στ’αβγά μου, χωρίς πολλά σου-μου, αφέθηκα στην εμπειρία του Μάστορα και ταξίδεψα για λίγο σε κάποιες άλλες εποχές:

Οι Μάστορες της οδού Απόλλωνος

-Ξεκίνησα το ’53 σ’ένα κουρείο της οδού Σγουρή που έψαχνε για παραγιό. Τότε δεν υπήρχαν σχολές. Έπρεπε να ακούς τον Μάστορα, να παρατηρείς τις κινήσεις του και να μαθαίνεις σιγά-σιγά. Οι μπαρμπέρηδες τότε έκαναν και άλλες δουλειές. Έριχναν την πίεση όσων είχαν πρόβλημα με βδέλλες που τις διατηρούσαν σε μεγάλες γυάλες. «Έκοβαν» βεντούζες, βγάζανε και δόντια. Τα έχω δει όλα αυτά με τα μάτια μου.

Εκείνα τα χρόνια ο κόσμος ξυριζόταν καθημερινά στο κουρείο. Κούρεμα κάθε 15 και «σβερκάκι» ενδιάμεσα την εβδομάδα. Παίρνανε τηλέφωνο 3 μέρες νωρίτερα για ραντεβού. Τα καλά μαγαζιά τα καταλάβαινες από τον αριθμό των «καρεκλών». Παλιά μαγαζιά, όπως του Καρβουνόπουλου στην Ομόνοια και του Χαμαράκη, είχαν από 20 «καρέκλες»! Θυμάμαι, σαν παραγιός, κουβαλούσα 70 πετσέτες την ημέρα μόνο για ξύρισμα. Πολλή δουλειά! Για να ξεσκάσουμε λίγο το μεσημέρι, βγαίναμε στα σοκάκια και παίζαμε τόπι καμωμένο από ρετάλια γούνας που μας δίνανε οι γουναράδες από τα γύρω εργαστήριαΤο κουρείο ήτανε τόπος συνάντησης. Εδώ συζήταγαν οι έμποροι της Ερμού. Εδώ έκλειναν δουλειές. Εδώ σχολίαζαν τα πολιτικά και την κοινωνική επικαιρότητα.

-Πως τα βλέπετε τα πράγματα σήμερα;

-Έχουμε γεμίσει κομμωτές. Οι νέοι ανοίγουν ανδρικό-γυναικείο κομμωτήριο και δουλεύουν με μηχανές. Δεν ξέρουν να ξυρίζουν, δεν ξέρουν κλασσικό κούρεμα. Ποιος έρχεται σε μας να μάθει παραδοσιακό κουρείο; Σε ποιους θα παραδώσουμε; Σα να μη φτάνουν αυτά, μας έχουν ταράξει και οι απεργίες.
 Κάθε τρεις και λίγο το Σύνταγμα «κλείνει» και μ’αυτό κι εμείς! Όταν λειτουργούσε το Υπουργείο Παιδείας, ερχόντουσαν τα παιδιά στη Μητροπόλεως κι εμείς δουλεύαμε κανονικά. Δεν έκλεινε ποτέ ολόκληρη η περιοχή. Τώρα νέκρα…

Χαιρετώ τους αγαπητούς φίλους. Ούτε σε μένα είπαν «και γαμπρός». Πολιτική του μαγαζιού φαίνεται! Φεύγοντας, ρίχνω μια τελευταία ματιά στην βιτρίνα: Βουρτσάκια με φυσική τρίχα που μπορεί να τα δουλέψεις ίσαμε και 30 χρόνια. Λουριά για ν’ακονίσεις την φαλτσέτα. Μπουκαλάκια με ψεκαστήρα για την κολόνια, τσατσάρες, ξυράφια μιας άλλης εποχής. Άραγε θα τα ξαναδούμε σε κουρείο ή θα τα ψάχνουμε στην Αβησσυνίας;

Όταν γύρισα σπίτι η γυναίκα μου επέμεινε να μάθει «πού επιτέλους κουρεύτηκα έτσι»!     

Ο Ανδριανός στο Μουσείο Ακρόπολης: Ενας Ρωμαίος που λάτρεψε την Αθήνα.


Εγκαινίασε το γιγαντιαίο τέμενος του Ολυμπίου Διός, διπλάσιο από τον Παρθενώνα. Εχτισε αναγνωστήρια, χώρους διδασκαλίας, στοές για φιλοσοφικούς περιπάτους, κήπους...
o-andrianos-sto-mouseio-akropolis-enas-rwmaios-pou-latrepse-tin-athina
 


   Χρειάστηκαν οι γενναίες πιστώσεις από τον αυτοκράτορα για να εγκαινιαστεί 7,5 αιώνες μετά από τότε που είχε αρχίζει να χτίζεται το τέμενος του Ολυμπίου Διός. Το γιγαντιαίο τέμενος άρχισε να κτίζεται τον 6ο αιώνα π. Χ. και με τα χρήματα του Ανδριανού κατάφερε να εγκαινιαστεί το 131/2 μ.Χ. σε μια λαμπρή τελετή... Κατά μήκος του περιβόλου ήταν στημένοι εκατοντάδες χάλκινοι αδριάντες του αυτοκράτορα αφιερωμένοι από τις ελληνικές πόλεις, Ποιος ήταν ο αυτοκράτορας που λάτρεψε την Ελλάδα και λατρεύτηκε ως Πανελλήνιος; 



Η Μουσειακή παρουσίαση

   Το έργο του σηματοδοτεί την αναγέννηση των ελληνικών Γραμμάτων και Επιστημών στα χρόνια της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας.Το Μουσείο της Ακρόπολης τιμά την επέτειο των 1900 χρόνων από την άνοδο στο θρόνο του φιλαθήναιου αυτοκράτορα Αδριανού με τη μουσειακή παρουσίαση ενός πορτραίτου του αυτοκράτορα που είχε βρεθεί στη λεωφόρο Συγγρού και με ένα ενδιαφέρον βίντεο, παραγωγής του Μουσείου, στο οποίο αναδεικνύεται το τεράστιο οικοδομικό πρόγραμμα του αυτοκράτορα για την Αθήνα του 2ου αιώνα μ.Χ. Η λιτή αλλά εντυπωσιακή -όπως αναφέρουν οι άνθρωποι του Μουσείου - παρουσίαση θα διαρκέσει από 15.1.2017 έως 31.3.2017. Οι επισκέπτες μπορούν να την παρακολουθήσουν στο ισόγειο του Μουσείου, ελεύθερα, καθημερινά κατά τις ώρες λειτουργίας του. Το 2017 συμπληρώνονται 1900 χρόνια από την άνοδο στο θρόνο του Αδριανού, του θαυμαστή και ευεργέτη της Αθήνας. Το Μουσείο της Ακρόπολης θυμίζει το τεράστιο πρόγραμμα του αυτοκράτορα που ανανέωσε τον αστικό ιστό της Αθήνας και σηματοδότησε την αναγέννηση των ελληνικών Γραμμάτων και Επιστημών στα χρόνια της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας.



Η διώροφη πύλη

Πάνω στον αρχαίο δρόμο από την Ακρόπολη στο Ολυμπιείο υψώθηκε μια διώροφη πύλη που έδειχνε το όριο ανάμεσα στην παλιά Αθήνα (την πόλη του Θησέα) και στη νέα πόλη (την πόλη του Αδριανού). Η αθηναϊκή Νεάπολη απλώνεται κάτω από το Ζάππειο και τον Εθνικό Κήπο. Έως τώρα οι ανασκαφές έχουν εντοπίσει πολυτελείς επαύλεις, λουτρά και ένα γυμνάσιο. 



Τα εγκαίνια του τεμένους του Ολυμπίου Διός

Το 131/2 μ.Χ. σε μια λαμπρή τελετή ο Αδριανός εγκαινίασε στο πανάρχαιο τέμενος του Ολυμπίου Διός, το ναό του θεού που είχε αρχίσει να χτίζεται τον 6ο αι. π.Χ αλλά ολοκληρώθηκε μόνο με την παροχή τεραστίων πιστώσεων από τον αυτοκράτορα. Ο γιγαντιαίος κορινθιακός ναός απέναντι από την Ακρόπολη ήταν διπλάσιος σε μέγεθος από τον Παρθενώνα και στο εσωτερικό του στήθηκε το χρυσελεφάντινο άγαλμα του Διός. Το κτήριο του ναού με εμβαδό 5.000τ.μ περίπου ήταν ενταγμένο συμμετρικά μέσα σ’ ένα ορθογώνιο περίβολο με περίμετρο 673 μέτρα. Κατά μήκος του περιβόλου ήταν στημένοι εκατοντάδες χάλκινοι αδριάντες του αυτοκράτορα αφιερωμένοι από τις ελληνικές πόλεις. Έξω από τη δυτική πλευρά του ναού δέσποζε ένα κολοσσικό άγαλμα του αυτοκράτορα αφιερωμένο από την Αθήνα που κοίταζε προς την Ακρόπολη και ήταν ορατό από μακριά .



Ενας αυτοκράτορας που λατρεύηκε ως Πανελλήνιος

 Προγραμματισμένα κάλεσε το 131/2μ.Χ ο Αδριανός τις ελληνικές πόλεις να μετάσχουν σ’ ένα μόνιμο «Συνέδριον των Πανελλήνων» με έδρα την Αθήνα. Σκοπός αυτού του Πανελληνίου ήταν η αναβίωση της κλασσικής Ελλάδας και η ενίσχυση του γοήτρου των Ελευσινιακών Μυστηρίων. Ο ίδιος ο αυτοκράτορας λατρεύτηκε ως Πανελλήνιος.  Ένα πολύ σημαντικό κτήριο του Αδριανού στην Αθήνα ήταν το Πάνθεον (θεοῖς τοῖς  πᾶσιν  ἱερόν κοινόν), όπου ήταν αναγεγραμμένες αναφορές για όλα τα ιερά κτήρια , τα αναθήματα και στις δωρεές του αυτοκράτορα προς τις πόλεις των Ελλήνων αλλά και των Βαρβάρων . Το Πάνθεον ταυτίστηκε με τα εντυπωσιακά ερείπια ενός τρίκλιτου ναού στην οδό Αδριανού στην Πλάκα. Στην καρδιά της Αθήνας ανάμεσα στη Αγορά και την Ακρόπολη, έχτισε ο Αδριανός σε μια έκταση 10.000τ.μ το περίφημο συγκρότημα της Βιβλιοθήκης που διέθετε εκτός από το τριώροφο βιβλιοστάσιο, αναγνωστήρια, χώρους διδασκαλίας, στοές για φιλοσοφικούς περιπάτους, κήπους και τεχνητή λιμνούλα για αναψυχή. Στόχος του αυτοκράτορα ήταν να δημιουργήσει ένα χώρο πανεπιστημιακών σπουδών αντάξιο της φήμης της αρχαίας Αθήνας στα Γράμματα και τις Επιστήμες. 



Η δεξαμενή με 4 ιωνικούς κίονες 

Ο Αδριανός αντιμετώπισε το θέμα της υδροδότησης της νέας Αθήνας κατασκευάζοντας ένα υδραγωγείο μήκους 18 χιλιομέτρων, που μετέφερε τα άφθονα νερά από τις πηγές της Πάρνηθας στο Λυκαβηττό. Εκεί χτίστηκε δεξαμενή 500 κυβικών μέτρων, η οποία επενδύθηκε με πρόσοψη από 4 ιωνικούς κίονες. Η αναμνηστική επιγραφή που χαράχτηκε στο επιστύλιο βρίσκεται σήμερα στον Εθνικό Κήπο. 



Η μνημειακή γέφυρα στον Ελευσινιακό Κηφισό

Εντελώς ιδιαίτερη εκτίμηση είχε ο Αδριανός για τα Ελευσίνια Μυστήρια στα οποία μυήθηκε και ο ίδιος ήδη στην πρώτη επίσκεψή του το 124μ.Χ. Για να διευκολύνει την πορεία της Ιερής Πομπής προς το ιερό κατασκεύασε μνημειακή γέφυρα στον Ελευσινιακό Κηφισό, ο οποίος συχνά πλημμύριζε. Η γέφυρα είχε μήκος 50 μέτρα, πλάτος 5,30 μέτρα και στηριζόταν σε 4 τόξα. Είναι μία από τις ελάχιστες γέφυρες που σώθηκαν από την αρχαιότητα. 



Αντίγραφα της πύλης του Ανδριανού στο Ιερό της Ελευσίνας

Στον προαύλιο χώρο του Ιερού της Ελευσίνας στήθηκαν από τους Πανέλληνες δύο μνημειακές πύλες, η μία στο τέλος του δρόμου που ερχόταν από την Πελοπόννησο και η άλλη στο τέλος του δρόμου που ερχόταν από το λιμάνι της Ελευσίνας. Και οι δυο ήταν πιστά αντίγραφα της πύλης του Αδριανού στην Αθήνα. Οι επιγραφές με μεγάλα γράμματα στις δυο όψεις τους πληροφορούσαν τους επισκέπτες ότι είχαν στηθεί για τις δύο θεές της Ελευσίνας και για τον αυτοκράτορα, εννοώντας τον Ολύμπιο αυτοκράτορα Αδριανό.



Ενας αυτοκράτορας με γενειάδα φιλόσόφου, ο σωτήρας των πολιτών

Ο Αδριανός είναι ο πρώτος αυτοκράτορας που απεικονίζεται με γενειάδα φιλοσόφου, Το βλέμμα του αποστρέφεται τα επίγεια και ατενίζει προς τον ουρανό. Το στεφάνι από φύλλα βελανιδιάς φέρει έμβλημα τον αετό του Διός. Αυτός ο «πολιτικός στέφανος» χαρακτηρίζει τον αυτοκράτορα ως σωτήρα των πολιτών. Βρέθηκε στη λεωφόρο Συγγρού το 1933 και φυλάσσεται στο Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο (130-140μ.Χ)


"Ελένη", του Νίκου Γκατζογιάννη (1985)

 20 Δεκεμβρίου 2013 







 Η ταινία δεν έχει προβληθεί ποτέ από κρατικό ή δημοτικό τηλεοπτικό σταθμό, ενώ η προβολή της στους ελληνικούς κινηματογράφους διακόπηκε μετά από λίγες ημέρες, όταν υπήρξαν αντιδράσεις από το ΚΚΕ. Στο εξωτερικό σημείωσε μεγάλη επιτυχία. Σκηνοθεσία: Peter Yates Πρωταγωνιστούν: John Malkovich, Kate Nelligan, Linda Hunt και Glenne Headly Αίσχη έγιναν και από τις δύο παρατάξεις κατά τη διάρκεια του Εμφυλίου. Ωστόσο, ο Νίκος Γκατζογιάννης (Nicholas Gage) στο ομώνυμο βιβλίο του - στο οποίο είναι βασισμένη και η ταινία - περιγράφει την ιστορία και την εκτέλεση της μητέρας του από το ΕΑΜ, επειδή προσπάθησε να σώσει το γιο της από το παιδομάζωμα. Η ιστορία εκτυλίσσεται στο χωριό Λια της Ηπείρου. Απόσπασμα από το βιβλίο: «Στις 28 Αυγούστου 1948, μια ζεστή αποπνιχτική μέρα, γύρω στις δωδεκάμισι, μερικές χωριάτισσες ζαλωμένες ξύλα κατέβαιναν ένα απόκρημνο μονοπάτι πάνω από το χωριό Λια, έναν οικισμό με σταχτιά λιθόχτιστα σπίτια σε μια βουνοπλαγιά κάτω ακριβώς από τα ελληνοαλβανικά σύνορα. Όπως οι γυναίκες αντίκρισαν το χωριό στα πόδια τους, απάντησαν μια φριχτή συνοδεία. Μπροστά και πίσω, κρατώντας τουφέκια, ήσαν κάμποσοι από τους κομμουνιστές αντάρτες, που κατείχαν το χωριό τους τελευταίους εννιά μήνες —ο εμφύλιος πόλεμος στην Ελλάδα συνεχιζόταν. Φρουρούσαν δεκατρείς δεσμώτες, που βάδιζαν για εκτέλεση ξυπόλυτοι, τα πόδια τους μαύρα και πρησμένα από το φάλαγγα. Κάποιος, ανήμπορος από το ξύλο να βαδίσει ή έστω ν’ ανακαθίσει, ήταν δεμένος πάνω σ’ ένα μουλάρι. Ανάμεσα στους κατάδικους ήσαν και πέντε χωριανοί του Λια: Τρεις άντρες και δύο γυναίκες. Η πιο ηλικιωμένη σκουντούφλαγε με το χαμένο βλέμμα της τρέλας. Ήταν η θεία μου Αλέξω Γκατζογιάννη, πενήντα έξι χρονών. Η νεότερη, με καστανωπά μαλλιά, γαλανά μάτια και ξεσκισμένο λουλακί φουστάνι, έπιασε το βλέμμα από τις συγχωριανές της και κούνησε το κεφάλι της. Ήταν η μάνα μου, Ελένη Γκατζογιάννη, σαράντα ενός χρονών…». Σημείωμα του συγγραφέα: Ο κόσμος όπου έζησε και πέθανε η Ελένη αναπλάστηκε στο βιβλίο αυτό όχι μόνον από τις δικές μου αναμνήσεις και των αδερφάδων μου, αλλά και από τις θύμησες πάμπολλων ανθρώπων που ζουν τώρα σκορπισμένοι σε καμιά δεκαριά χώρες. Όλα τα ονόματα, οι τόποι και οι ημερομηνίες είναι πραγματικά. Κάθε περιστατικό που περιγράφεται στο βιβλίο και που δεν το είδα με τα μάτια μου μου το έχουν περιγράψει τουλάχιστον δύο μάρτυρες με τους οποίους μίλησα χωριστά. Όλες οι συνομιλίες έχουν μαγνητοφωνηθεί — κρυφά στην περίπτωση δύστροπων μαρτύρων. Οι απομαγνητοφωνημένες συνομιλίες και τα ντοκουμέντα που συγκέντρωσα — εφημερίδες, ημερολόγια, επιστολές, στρατιωτικές εκθέσεις, φωτογραφίες, χάρτες επιχειρήσεων — γεμίζουν ένα τοίχο με φακέλους στο σπίτι μου.
   Η ταινία του 1985 που πολεμήθηκε από τη μεγαλύτερη μερίδα του τύπου στην "σοσιαλιστική" Ελλάδα του Ανδρέα Παπανδρέου και του Χαρίλαου Φλωράκη και αγαπήθηκε από την πλειοψηφία του τύπου στο εξωτερικό. Στις 28 Αυγούστου 1948 η Ελένη Γκατζογιάννη, σαρανταενός ετών, με την γυναικαδέλφη της Αλέξω, πενήνταέξι ετών, τουφεκίστηκαν από τους κομμουνιστοσυμμορίτες ύστερα από καταδίκη τους σε θάνατο από το ανταρτοδικείο, με την κατηγορία ότι ''κατέστρωσε την απόδραση από το χωριό τεσσάρων παιδιών της (καθώς και της μάνας της, της αδελφής της) και της ανιψιάς της'' για να γλυτώσουν από το παιδομάζωμα των κομμουνιστοσυμμοριτών. Γυρίστηκε και ταινία η οποία προβλήθηκε μόνο για λίγες ημέρες στην Ελλάδα αλλά λόγω 'δημοκρατικών' απειλών , βομβιστικών επιθέσεων, ξυλοδαρμών και προπηλακισμών των θεατών από τους οργανωμένους οπαδούς του ΚΚΕ, τελικώς η προβολή της διεκόπη με εντολή της κυβέρνησης του "σοσιαλιστή" Ανδρέα Παπανδρέου.... Το γύρισμα των κυρίων σκηνών του έργου στο χωριό Λιά της Ηπείρου, όπου διεδραματίσθησαν τα δραματικά γεγονότα της εκτελέσεως της μητέρας του Ελένης και της Θείας του Αλέξως από τους κομμουνιστές και που περιγράφονται στο βιβλίο ''Ελένη'' του Νίκου Γκατζογιάννη, απαγορεύτηκαν υπό της κυβερνήσεως του ΠΑΣΟΚ και τελικά η ταινία γυρίστηκε στην.... Ισπανία!!!!!

http://radovizi-artas.blogspot.gr




Δευτέρα, 16 Ιανουαρίου 2017

Οι κομπογιαννίτες της Παλιάς Αθήνας και τα κατορθώματά τους…


Οι κομπογιαννίτες της Παλιάς Αθήνας και τα κατορθώματά τους…

«Εδώ κύριοι, θα σας αποδείξω αμέσως πώς γιατρεύω τα δόντια που πάσχουν!»

Ακόμη και στον Μεσοπόλεμο  η Αθηνάς και τα πέριξ ήταν γεμάτες πρακτικούς γιατρούς και οδοντίατρους -τους αποκαλούμενους κομπογιαννίτες, οι οποίοι με πληθωρική παρουσία και απίστευτους θεατρινισμούς έβγαζαν κι’ αυτοί το μεροκαματάκι τους θεραπεύοντας «πάσα νόσο και πάσα μαλακία».

Με την τελευταία λεξούλα αναφέρομε φυσικά στους απίστευτα πολλούς αγαθούς ασθενείς, οι οποίοι παρασυρόμενοι πολλές φορές από το πλήθος των αργόσχολων που έφτιαχναν το μπούγιο επιβεβαιώνοντας, οπτικά τουλάχιστον, την αξία του «γιατρού», αφήνονταν στα χέρια της θεάς μοίρας …



Ήμαστε λοιπόν κοντά στο Δημαρχείο, κάπου στο 1928, και παρακολουθούμε με τον ρεπόρτερ του «Έθνους» μια υπαίθρια εξαγωγή «βεβλαμένου οδόντος» από τον σχετικό «δόκτωρ»:
«Ο πλανόδιος οδοντογιατρός εγκατεστάθη λίαν πρωί εις την πλατείαν και όρθιος επί αμάξης διελάλει την θεραπευτικήν του δύναμιν ψάλλων συγχρόνως τα εξ αμάξης εναντίον των επιστημόνων συναδέλφων του, οι οποίοι κατά την γνώμην του δεν διαφέρουν από τους «αλμπάνηδες».



Επί πολλήν ώραν κανείς δεν έδιδε προσοχήν εις την ρητορικήν του, αλλά κατόπιν σιγά σιγά οι Ρωμηοί εσχημάτισαν ευρύτατον κύκλον γύρω του. Ο δόκτωρ εθεώρησεν απαραίτητον να επιδείξη προς τα πλήθη ένα δίπλωμα ευαρέσκειας που του είχε χαρίσει η καλωσύνη ενός πασσά και έπειτα ήρχισε να εκθέτη την ιαματικήν δύναμιν των φαρμάκων του. Τούτο ήτο αρκετόν δια τους εκ των συγκεντρωμένων αφελείς, οι οποίοι με ανοικτόν στόμα εθαύμαζον τον άνδρα, και το πρώτον θύμα έσπευσε να ανέλθη εις το εφ’αμάξης ιατρείον, ενώ ο δόκτωρ περιχαρής δια το αποτέλεσμα της ρητορικής του, διελάλησε τα εξής:
-Εδώ κύριοι, θα σας αποδείξω αμέσως ποιος είμαι και πώς γιατρεύω τα δόντια που πάσχουν.
Παρετήρησεν εν τω μεταξύ τα δόντια του θύματος και εξηκολούθησεν αποτεινόμενος προς το ακροατήριον.

-Ο κύριος απ’ εδώ φαίνεται ότι έχει καταστρέψει τα δόντια του από τα γλυκά. Σας συμβουλεύω κύριοι, μακρυά από τα γλυκά, διότι καταστρέφουν τον οδόντα ο οποίος είνε η ζωή και η δύναμις της ανθρωπότητος. Θα εξαγάγω αστραπιαίως τον βεβλαμένο οδόντα άνευ πόνων και βασάνων. Προσέξατε.

Το ακροατήριον ενέτεινε την προσοχήν του. Αλλ’ εν μέσω της σιγής ήτις ακολούθησε την προσταγήν του δόκτορος, αντήχησεν μία άγρια και τρομακτική κραυγή του θύματος το οποίον ανετινάχθη εκ της θέσεως όπου το είχεν καθηλώσει η ρητορική δύναμις εκείνου. Το αίμα ήρχισε να τρέχη και το θύμα εκινδύνευσε να μείνη αναίσθητον. Ο τρομερός δόκτωρ τα έχασε.
Αλλά τότε μία άγρια ιαχή ηκούσθη και οι Ρωμηοί που ολίγην ώραν πριν ήκουον μετά θρησκευτικής ευλαβείας τον ρήτορα, ώρμησαν προς αυτόν. Μετ’ ολίγον μέσα από τον δημιουργηθέντα ανεμοστρόβιλον εξήρχοντο τα ράκη της ενδυμασίας του ιατρού, ενώ ο ίδιος κατώρθωσε να τράπη εις φυγήν αποκομίζων το δέμα με τα εργαλεία».

Θωμάς Σιταράς (Αθηναιογράφος)
http://paliaathina.com/gr